{"id":672,"date":"2010-07-17T14:39:03","date_gmt":"2010-07-17T12:39:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.3nokta.com\/?p=672"},"modified":"2010-07-17T14:39:03","modified_gmt":"2010-07-17T12:39:03","slug":"fikret-muallanin-izinde-paris","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/fikret-muallanin-izinde-paris\/","title":{"rendered":"Fikret Mualla’n\u0131n izinde Paris"},"content":{"rendered":"

Fikret Mualla (1903-1967), Yahya Kemal gibi hayat\u0131n\u0131n bir d\u00f6neminde Paris’de ya\u015fam\u0131\u015f sanat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131zdan. Bug\u00fcnlerde Banu Alkan (1) sayesinde g\u00fcndeme tekrar gelen bu \u00f6nemli sanat\u00e7\u0131n\u0131n hayat\u0131 ve \u00f6zellikle Paris’deki ya\u015fam\u0131ndan baz\u0131 notlar; K\u0131z \u00e7ocuk bekleyen bir ailenin erkek \u00e7ocuguydu ve ismi yine de Mualla oldu, Bak\u0131rk\u00f6y Ak\u0131l Hastanesinde kald\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemlerdeki arkada\u015flar\u0131ndan biri Neyzen Tevfik idi, Picasso’ya resmini verdi, Paris’de \u00f6ld\u00fc sonra kemikleri T\u00fcrkiye’ye ta\u015f\u0131nd\u0131, Karacaahmet mezar\u0131nda yatmaktad\u0131r.<\/p>\n

1938 li y\u0131llarda Fikret Mualla’n\u0131n ba\u015f\u0131 “Atat\u00fcrk’e hakaret” nedeniyle dertdeydi. Beyoglu’nda “Deg\u00fctasyon” isimli lokantada duvara as\u0131l\u0131 bir Atat\u00fcrk resmini sanatsal a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirmeye kalk\u0131yor ve \u00fcst\u00fcne \u00fcstl\u00fck kafas\u0131 g\u00fczelken yapt\u0131g\u0131 bu de\u011ferlendirmeler biraz y\u00fcksek sesle olunca, tesad\u00fcfen restaurantta olan Atat\u00fcrk’\u00fcn a\u015f\u00e7\u0131s\u0131 Muhittin Ye\u011fen taraf\u0131ndan duyuluyor. Hemen polis \u00e7a\u011fr\u0131l\u0131yor ve karakola gidiliyor.Neyseki Bak\u0131rk\u00f6y’e teslim edilmesi sa\u011flan\u0131yor ve ceza almas\u0131 ak\u0131lla ilgili bir rapor haz\u0131rlanarak engelleniyor.<\/p>\n

Bu olay\u0131n ard\u0131ndan Fikret Mualla Paris’e ta\u015f\u0131nmay\u0131 art\u0131k daha ciddi d\u00fc\u015f\u00fcnmeye ba\u015fl\u0131yor. II.D\u00fcnya sava\u015f\u0131n\u0131n belirtileri ve Nazi tehlikesi g\u00f6z\u00fcksede Fikret Mualla gitmek istiyor. Peki gidi\u015f paras\u0131 nas\u0131l sa\u011flanacakt\u0131. Bir\u00e7ok kaynakta (Wikipedia vb.) bu paran\u0131n miras yoluyla geldi\u011fi belirtilsede, en yak\u0131nlar\u0131ndan Abidin Dino bu paran\u0131n New York D\u00fcnya Sergisine kurulacak T\u00fcrk kahvesi duvarlar\u0131na yapt\u0131\u011f\u0131 Istanbul resimleriyle sa\u011fland\u0131g\u0131n\u0131 belirtmektedir.(2)<\/p>\n

1938 y\u0131l\u0131 sonunda Sirkeci gar\u0131ndan Orient Express trenine binerek Istanbul’dan ayr\u0131l\u0131r ve Paris Lyon gar\u0131nda bitecek yolculugu ba\u015flar. Paris ‘de Alesia meydan\u0131na \u00e7ok yak\u0131n bir yerde “\u00c7\u0131kr\u0131k \u00c7\u0131kmaz\u0131”nda kal\u0131yor. Metroya \u00e7ok yak\u0131n bir bina oldugundan kolayl\u0131kla Paris’in di\u011fer b\u00f6lgelerine gidebiliyor. Binan\u0131n 7.kat\u0131nda kalan Mualla, bu b\u00f6lgelerde izmarit toplam\u0131\u015f ve bu mahallede ya\u015fam\u0131\u015f, a\u00e7l\u0131k ve s\u0131k\u0131nt\u0131 \u00e7ekmi\u015f. Binan\u0131n bugunk\u00fc hali;<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Onun Paris g\u00fcnlerinin tan\u0131klar\u0131ndan birisi olan meslekda\u015f\u0131 Bedri Rahmi Ey\u00fcbo\u011flu Fikret Muall\u00e2\u2019n\u0131n ya\u015fam yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle \u00f6zetliyor:
\n\u201cBir ressam tasarlay\u0131n ki, akl\u0131na esti\u011fi zaman resim yapmaktan ba\u015fka hi\u00e7 bir \u015feyden sorumlu de\u011fil. Haftada \u00fc\u00e7 g\u00fcn a\u00e7 susuz dola\u015fmay\u0131 g\u00f6ze alm\u0131\u015f: K\u0131rlarda b\u00f6\u011f\u00fcrtlen toplarcas\u0131na sokaktan izmarit toplay\u0131p i\u00e7iyor. E\u015fin dostun yard\u0131m\u0131yla birka\u00e7 resim satabilirse ilk i\u015fi en sert i\u00e7kilerle kafay\u0131 \u00e7ekmek, en pahal\u0131 yiyeceklerle karn\u0131n\u0131 doyurmak ve en sunturlu k\u00fcf\u00fcrlerle etraf\u0131ndakileri kas\u0131p kavurmak oluyor.\u201d (3)<\/p>\n

Paris’in ressamlar\u0131n\u0131n topland\u0131\u011f\u0131 Montmartre tepesine bir s\u00fcre gidip-geliyor ve resimlerini satmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. Bir s\u00fcre sonra buradaki ressamlarla anla\u015fam\u0131yor ve tart\u0131\u015fmaya ba\u015fl\u0131yor. Ona g\u00f6re buradaki resimler de ressamlar da sahte. Bir daha oraya geri d\u00f6nm\u00fcyor. Bug\u00fcn Montmarte’de her memleketten insan bulabilirsiniz. 2 T\u00fcrk sanat\u00e7\u0131s\u0131da bu tepedeymi\u015f ama biz rastlayamad\u0131k. Oradaki sanat\u00e7\u0131lara Fikret Mualla’y\u0131 sordugunuz da ne yaz\u0131k ki kimse tan\u0131mayacakt\u0131r.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Bugun Montmartre tepesinde resim yapanlar\u0131n i\u00e7inde Fikret Mualla’n\u0131n tekni\u011fine ve yorumuna yak\u0131n ressamlar bulam\u0131yorsunuz. Bu k\u0131sa gezide, yap\u0131lan resimleri g\u00f6rd\u00fck\u00e7e Fikret Mualla’n\u0131n canl\u0131 renklerle ve do\u011fal \u00e7izimlerle \u00e7ok \u015fey anlatmay\u0131 ba\u015farabilmi\u015f bir ressam oldugunu daha iyi anlayabiliyorsunuz.<\/p>\n

Paris’de zor hayat \u015fartlar\u0131nda, a\u00e7 kalmamak i\u00e7in m\u00fccadele veren Fikret Mualla, buna ra\u011fmen Paris sokaklar\u0131ndaki insanlar\u0131, balon sat\u0131n alan veya top oynayan \u00e7ocuklar\u0131, k\u00f6peklerini gezdiren \u015f\u0131k kad\u0131nlar\u0131, cafeleri bistrolar\u0131 resmetti.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Mualla d\u00fczensiz bir ya\u015fam s\u00fcr\u00fcyor ve eline her f\u0131rsat ge\u00e7ti\u011finde \u2013 en az\u0131ndan yemek ve i\u00e7mek a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u2013 kendisine ikramda bulunuyordu. Biraz i\u00e7ki ve yemek i\u00e7in resmini kafe ve restaurantlara sat\u0131yordu. Bu kahvelerden biride Ru de Seine ve Rue Jacques Callot caddelerinin kesi\u015fti\u011fi yerdeki “Palette” . Kahvenin ismi ressamlar\u0131n kulland\u0131\u011f\u0131 palet anlam\u0131na geliyor. Bir\u00e7ok resimlerin yer ald\u0131g\u0131 kahvede Mualla’dan bir\u015feyler kalm\u0131\u015fm\u0131d\u0131r diye sa\u011f\u0131 solu incelesenizde, bir\u015fey bulamayacaks\u0131n\u0131z.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Fikret Mualla \u00e7ok \u00f6zlesede Istanbul’a ve T\u00fcrkiye’ye d\u00f6nemedi. Paris te \u00f6ld\u00fc. Paris kahvelerini, sokaklar\u0131n\u0131 resmetti ama bugun Paris’de kendisinden herhangi bir iz bulmak ne yaz\u0131k ki zor. En yak\u0131n arkada\u015flar\u0131ndan Abidi Dino’dan kalan bir resim bulabildim ama Fikret Mualla n\u0131n oldugu Paris resmini bulmak k\u0131smet olmad\u0131.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

NOTLAR:
\n– Yahya Kemal’in izinde Paris<\/a>
\n– Fransa’da ya\u015fam\u0131\u015f Bedri Rahmi, T\u00fcrkiye \u00f6zlemini \u201carmut rak\u0131s\u0131\u201d dedi\u011fi i\u00e7ki ile unutmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yordu. Rak\u0131n\u0131n yerini tutan armuttan yap\u0131lm\u0131\u015f, 40 derecelik renksiz bir i\u00e7ki. Buna Eau de vie de poire veya Poire de Williams deniliyor. Fiyat\u0131 13 Euro.
\n\"\"<\/a><\/p>\n

(1) Banu Alkan’n\u0131n Kanalt\u00fcrk televizyonunda 2.sayfa isimli magazin program\u0131nda yapt\u0131g\u0131 konusma: “15 y\u0131l a\u015fk ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m rahmetli G\u00fcrb\u00fcz Hanif’den bana Fikret Mualla tablolar\u0131 kalm\u0131\u015ft\u0131. Y\u0131llar i\u00e7inde bu tablolar\u0131 sat\u0131p l\u00fcks i\u00e7inde ya\u015fad\u0131m. Ne yaz\u0131k ki hepsi \u00c7\u0131ra\u011fan Saray\u0131 ve Swissotel’deki m\u00fczayedelerde gitti. Ben de bu sayede d\u00fcnyay\u0131 dola\u015ft\u0131m. Biliyorsunuz bug\u00fcn bir Fikret Mualla tablosu servet de\u011ferinde. Ama elimde bir tane bile kalmad\u0131. Ka\u00e7 tane satt\u0131\u011f\u0131m\u0131 ve hangi zengin i\u015fadamlar\u0131na gitti\u011fini s\u00f6ylemem” dedi.<\/p>\n

(2)G\u00f6ren G\u00f6z \u0130\u00e7in Fikret Mualla, Abidin Dino,Mart 2006, D\u00fcnya Kitaplar\u0131,S.80<\/p>\n

(3) Bedri Rahmi Ey\u00fcbo\u011flu, Delifi\u015fek, Bilgi Yay\u0131nevi, Temmuz 1975, sayfa 107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Fikret Mualla (1903-1967), Yahya Kemal gibi hayat\u0131n\u0131n bir d\u00f6neminde Paris’de ya\u015fam\u0131\u015f sanat\u00e7\u0131lar\u0131m\u0131zdan. Bug\u00fcnlerde Banu Alkan (1) sayesinde g\u00fcndeme tekrar gelen bu \u00f6nemli sanat\u00e7\u0131n\u0131n hayat\u0131 ve \u00f6zellikle Paris’deki ya\u015fam\u0131ndan baz\u0131 notlar;…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13686,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[3],"tags":[417,1028,1034],"class_list":["post-672","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-denemek","tag-fikret-mualla","tag-paris-de-nereye-gidilir","tag-paris-ve-turkler"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/672","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=672"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/672\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13686"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=672"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=672"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=672"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}