{"id":58,"date":"2009-07-21T22:28:03","date_gmt":"2009-07-21T20:28:03","guid":{"rendered":"http:\/\/www.3nokta.com\/?p=58"},"modified":"2009-07-21T22:28:03","modified_gmt":"2009-07-21T20:28:03","slug":"bergama-pergamon","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/bergama-pergamon\/","title":{"rendered":"Bergama (Pergamon)"},"content":{"rendered":"

Bergama ya, daha dogrusu, \u00f6nce Asklepion’a sonra da Pergamon antik \u015fehrine uzun bir aradan sonra tekrar ugrad\u0131m. Bergama n\u0131n geni\u015f bulvar\u0131ndan h\u0131zl\u0131ca ge\u00e7ip binlerce y\u0131ll\u0131k Akropol e giderken Bergama n\u0131n daha d\u00fczenli ve daha fazla ye\u015fil bir il\u00e7e haline geldi\u011fi izlenimine kap\u0131ld\u0131m.<\/p>\n

Iy\u0131 niyetli \u015fehir y\u00f6neticileri, yol ve \u00e7evre d\u00fczenlemeleri ile birlikte,eger Izmir-\u00c7anakkale yolunu kullananlar i\u00e7in ilgi \u00e7ekici ve bilgilendirici bir \u00e7al\u0131\u015fma yapabilirlerse, binlerce insan\u0131n bu tarihi \u015fehri g\u00f6rmesini veya \u00f6\u011frenmesini h\u0131zland\u0131rabilirler diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Anayol \u00fcst\u00fcnde yer alacak maketler, \u015f\u0131k fotograf-tabelalar veya g\u00fczel sloganlar (\u00f6r. 3000 y\u0131ll\u0131k sa\u011fl\u0131k merkezini g\u00f6rmeden ge\u00e7mek \u00fczeresiniz!_ vb.) ile ilgi \u00e7ekmek m\u00fcmk\u00fcn olabilir.Ne yaz\u0131k ki, ana yol \u00fcst\u00fcnde bugun itibariyle kuru bir Asklepion ve Pergamon tabelas\u0131 bulacaks\u0131n\u0131z. Eger yolunuz d\u00fc\u015ferse hi\u00e7 d\u00fc\u015f\u00fcnmeden bu \u00f6nemli \u015fehre vakit ay\u0131r\u0131n.\u00d6nce Pergamon a \u00e7\u0131kal\u0131m, bak\u0131n neler bulacaks\u0131n\u0131z;<\/p>\n

<\/p>\n

-Bulundugunuz yer, Pergamon, yakla\u015f\u0131k 300 mt. y\u00fckseklikte kurulmu\u015f bir \u015fehir oldugundan (ula\u015f\u0131m\u0131 zor ve g\u00fcvenli) y\u00fczy\u0131llarca insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli bir \u015fehirdir.<\/p>\n

-M.\u00d6. 600 lere kadar Lidya l\u0131lar bu b\u00f6lgelerin hakimi durumunda. Altta g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi Lidya haritalar\u0131nda Pergamon pek ge\u00e7miyor \u00e7\u00fcnk\u00fc ufak bir \u015fehir. Lidyal\u0131lar\u0131n ba\u015fkenti Sardis (bugunk\u00fc Manisa, Salihli yak\u0131n\u0131nda) ve insanl\u0131k tarihine en b\u00fcy\u00fck katk\u0131lar\u0131 paray\u0131 icat etmi\u015f olmalar\u0131.Sonunda Perslere maglup oluyorlar.
\n\"Lidyal\u0131lar<\/p>\n

-M.\u00d6. 350 lere kadar Persler (\u0130ranl\u0131lar\u0131n atalar\u0131) buralara ve t\u00fcm anadoluya hakim. Pergamon yine s\u0131radan bir \u015fehir. Harita da g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi Persler, Yunanistan \u0131n bir k\u0131sm\u0131n\u0131 da ele ge\u00e7iriyorlar. Persler ve Yunanl\u0131lar\u0131n m\u00fccadelesi me\u015fhur -300 Spartal\u0131- filminde abart\u0131larak! anlat\u0131lsada genel olarak iki toplumun \u00e7eki\u015fmesi hakk\u0131nda fikir vermi\u015fti. Sonunda, B\u00fcy\u00fck Iskender Perslerin hakimiyetine son veriyor.<\/p>\n

\"Persler<\/p>\n

-M.\u00d6 300 l\u00fc y\u0131llar, B\u00fcy\u00fck \u0130skender’in tarihe ad\u0131n\u0131 yazd\u0131rd\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nemdir. Hellenizm ad\u0131 verilen bu d\u00f6nemde, Iskender yapt\u0131\u011f\u0131 seferlerlerle Yunan k\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fc Asya i\u00e7lerine ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Haritada (A) ile ifade edilen \u015fehirler B. Iskender taraf\u0131ndan, (.) ifade edilen \u015fehilrler ise komutanlar\u0131 taraf\u0131ndan kurulmu\u015f, b\u00fcy\u00fct\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

\"B\u00fcy\u00fck<\/p>\n

– Iskender in \u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ard\u0131ndan genaral Lysmiakhos’un pay\u0131na bu b\u00f6lge d\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fc ve bu d\u00f6nemde kurulan karall\u0131klar\u0131n biri oldu. Alttaki haritada B\u00fcy\u00fck Iskender sonras\u0131 d\u00f6nemde ortaya \u00e7\u0131kan krall\u0131klar\u0131 g\u00f6rebilirsiniz.<\/p>\n

\"krall\u0131klar<\/p>\n

– Bulundugunuz \u015fehir Hellenistik d\u00f6nemin en \u00f6nemli yap\u0131lar\u0131n\u0131 i\u00e7inde bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n

\"pergamon<\/p>\n

– \u00d6zellikle antik \u00e7a\u011f\u0131n en dik tiyatrosu ve Akropol da yer alan Zeus i\u00e7in yap\u0131lm\u0131\u015f devasa sunak en de\u011ferlilerindendir. Zeus sunag\u0131n\u0131n asl\u0131 Berlin’deki Pergamon m\u00fczesinde g\u00f6r\u00fclebilir. Alttaki resim Zeus sunag\u0131n\u0131n miniat\u00fcrk Istanbul da yer alan maketidir.<\/p>\n

\"miniaturk<\/p>\n

– Bergama Krall\u0131g\u0131 d\u00f6neminde \u00e7ok \u00f6nemli bir \u015fehir haline gelen Pergamon, M.\u00d6. 100 l\u00fc y\u0131llarda Roma imparatorlugunun kontrolu alt\u0131na girmi\u015ftir. Bu d\u00f6nem \u00f6zellikle M.S.2.yy Bergama\u2019n\u0131n en g\u00f6rkemli d\u00f6nemlerinden biri olmu\u015ftur. Bu d\u00f6nemde \u015fehrin n\u00fcfusu 120.000 (150.000) e ula\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

– Roma \u0130mparatorlu\u011funun M.S 4. yy ortalar\u0131nda Do\u011fu ve Bat\u0131 olarak ikiye b\u00f6l\u00fcnmesinden sonra, Bat\u0131 Anadolu ve Bergama Bizans egemenli\u011fi alt\u0131na girmi\u015ftir.<\/p>\n

– M.S. 716 dan itibaren \u015fehir bir s\u00fcre Araplar\u0131n eline ge\u00e7mi\u015ftir. Daha sonra \u015fehrin Osmanl\u0131lar\u0131n eline ge\u00e7mesine kadar olan s\u00fcre\u00e7te , Araplar, Bizansl\u0131lar ve Ha\u00e7l\u0131lar zaman zaman \u015fehre egemen olmu\u015flard\u0131r.<\/p>\n

– Nihayet 1306 y\u0131l\u0131nda Karesio\u011fullar\u0131 beyli\u011fi ve son olarak 1341 de Osmanl\u0131lar’\u0131n egemenli\u011fi alt\u0131na girmi\u015ftir. Bu d\u00f6nemde bulundugunuz Akropol tamamen terk edilmi\u015f, zaten ovaya do\u011fru Bizans d\u00f6neminde inmi\u015f olan \u015fehir burada yerle\u015fim merkezi olarak geli\u015fimine devam etmi\u015ftir.<\/p>\n

ASKLEPION_hastane
\nBergama n\u0131n merkezinden ge\u00e7erek Akropol (tepedeki antik \u015fehir) y\u00f6n\u00fcne giderken, ufak bir tabelada yazan “Asklepion” yaz\u0131s\u0131 sizi eski Yunan ve Roma Tanr\u0131s\u0131 Asklepios ad\u0131na yap\u0131lm\u0131\u015f hastaneye ula\u015ft\u0131r\u0131r.<\/p>\n

Hastanede \u00f6ncelikle tap\u0131naklar vard\u0131r. Hastalar iyile\u015feceklerine inand\u0131r\u0131l\u0131r ve s\u00fcrekli dua etmeleri istenir. \u00c7amur banyolar\u0131, \u00f6zel havuzlar, \u015fifal\u0131 sular\u0131n da bulundugu tesiste a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak telkin yoluyla (r\u00fcya odalar\u0131nda r\u00fcyalar\u0131n yorumlanmas\u0131, psikoterapi, m\u00fczik, tiyatro aktiviteleri vb.) hastalar tedavi edilirdi.<\/p>\n

ALLIANOI_kapl\u0131ca
\nBergama dan Ivrindi y\u00f6n\u00fcne giden yolun 18. km sinde bulunan Roma \u00e7a\u011f\u0131ndan kalma kapl\u0131cad\u0131r.<\/p>\n

Asklepion da telkin ile tedavi yap\u0131l\u0131rken, Allanoi de s\u0131cak su ile tedavi yap\u0131l\u0131yordu. Ancak, bu antik kapl\u0131can\u0131n baraj g\u00f6l\u00fc alt\u0131nda kalma tehlikesi, uzun s\u00fcredir tart\u0131\u015fmalar\u0131n devam etmesine ragmen, ne yaz\u0131k ki halen var.<\/p>\n

Bergama ve \u00e7evresini gezerken, benim yazmad\u0131g\u0131m bir\u00e7ok g\u00fczellikleri ke\u015ffedece\u011finizden eminim.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Bergama ya, daha dogrusu, \u00f6nce Asklepion’a sonra da Pergamon antik \u015fehrine uzun bir aradan sonra tekrar ugrad\u0131m. Bergama n\u0131n geni\u015f bulvar\u0131ndan h\u0131zl\u0131ca ge\u00e7ip binlerce y\u0131ll\u0131k Akropol e giderken Bergama n\u0131n…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":76,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[4],"tags":[77,190,191,1403],"class_list":["post-58","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-gunluk","tag-antik-cagin-en-dik-tiyatrosu-nerededir","tag-bergama-da-nereye-gidilir","tag-bergama-gezi-notlari","tag-zeus-sunagi-nerede"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=58"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/58\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=58"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=58"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.3nokta.com\/3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=58"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}