Wozzeck, Avusturyal\u0131 besteci Alban Berg’in ilk operas\u0131d\u0131r. Berg operay\u0131 1914-1922 y\u0131llar\u0131 aras\u0131nda tamamlar. \u0130lk kez 14 Aral\u0131k 1925 tarihinde Berlin’de sahnelen Wozzeck, T\u00fcrkiye’de bug\u00fcne kadar hi\u00e7 sahnelenmemi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Paul Zschorlich, (Alman m\u00fczik yazar\u0131), 1925 y\u0131l\u0131ndaki ilk Wozzeck temsilinin ertesinde Deutche Zeitung gazetesindeki k\u00f6\u015fesinde \u015funlar\u0131 yazar; “Temsil bitip de operadan \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131m zaman, operadan de\u011fil de t\u0131marhaneden \u00e7\u0131km\u0131\u015f gibi oldum. Sahne, orkestra ve kulis sanki \u00e7\u0131lg\u0131n insanlarca doldurmu\u015ftu”.<\/p>\n\n\n\n
Adolf Weismann (Polonyal\u0131 m\u00fczikolog) ise Zeitung Am Mittag gazetesindeki k\u00f6\u015fesinde \u015funlar\u0131 yazar; “Kendimizi aldatmayal\u0131m. Wozzeck’deki atanol m\u00fczik o kadar ba\u015far\u0131l\u0131ki, hepimizin hakk\u0131ndan geldi. Wagner’in Tristan operas\u0131n\u0131n ruhundan kopup gelen bir \u0131\u015f\u0131k gibiydi” <\/p>\n\n\n\n
Berg, operada duygular\u0131 ve karakterleri ifade etmek i\u00e7in atonaliteyi kullan\u0131r. Atonalite basitce “ton ve makama ba\u011fl\u0131 kalmadan yap\u0131lan beste” \u015feklinde a\u00e7\u0131klanabilir. Wozzeck karakterinin gerginlik, cinnet, halis\u00fcnasyonlarla dolu dramatik d\u00fcnyas\u0131 ile Berg’in atonal m\u00fczi\u011finin birle\u015fimi operay\u0131 e\u015fsiz k\u0131lar. <\/p>\n\n\n\n
Atonalite ile birlikte operada sprechgesang tekni\u011fini de g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Sprechgesang, \u015fark\u0131n\u0131n i\u00e7inde konu\u015fmak \u015feklinde adland\u0131r\u0131labilir, konu\u015fmayla \u015fark\u0131 s\u00f6yleme aras\u0131nda bir vokal tekniktir. Bu sanat\u00e7\u0131ya yorum \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc verirken, dinleyicide s\u00f6ylenenleri \u00f6\u011frenme iste\u011fi yarat\u0131r. Ayr\u0131ca, s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fclen m\u00fczik aral\u0131klar\u0131, seyircilere d\u00fc\u015f\u00fcnme ve \u00f6z\u00fcmseme f\u0131rsat\u0131 verir.<\/p>\n\n\n\n
Opera \u00fc\u00e7 perdedir ve temsil 90 dakika s\u00fcrer.<\/p>\n\n\n\n
Wozzeck operan\u0131n konusu ve detaylar\u0131<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Operan\u0131n konusu, Alman oyun yazar\u0131 George B\u00fcchner’in yazd\u0131\u011f\u0131 bir drama olan Woyzeck’ten al\u0131n\u0131r. Operan\u0131n librettosunu da Alban Berg bizzat haz\u0131rlar. <\/p>\n\n\n\n Yoksul bir asker olan Wozzeck psikolojik sorunlar ya\u015far, kar\u0131s\u0131n\u0131 \u00f6ld\u00fcr\u00fcr ve cinayeti i\u015fledi\u011fi b\u0131\u00e7aktan kurtulmaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131rken bo\u011fulur. Final sahnesi ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir hikayedir. Olan biteni kavrayamayacak kadar k\u00fc\u00e7\u00fck ya\u015fta olan Wozzeck’in \u00e7ocu\u011fu, annesi ve babas\u0131 ile ilgili kendisine haber verildi\u011finde ilgisiz kal\u0131r ve oyun oynamaya devam eder. <\/p>\n\n\n\n I.Perde<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Wozzeck y\u00fczba\u015f\u0131y\u0131 (kaptan) t\u0131ra\u015f etmektedir. Kaptan, Wozzeck’e, iyi bir adam oldu\u011funu ama evlenmeden \u00e7ocuk sahibi olmas\u0131n\u0131n do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yler. Wozzeck’in cevab\u0131 serttir; “varl\u0131kl\u0131 olsayd\u0131m, ahlakl\u0131 olmam \u00e7ok daha kolay olurdu”.<\/p>\n\n\n\n Wozzeck ve arkada\u015f\u0131 Andres birlikte a\u011fa\u00e7 dallar\u0131n\u0131 kesmektedir. Wozzeck aniden korkun\u00e7 hayaller, g\u00f6r\u00fcnt\u00fcler g\u00f6r\u00fcr. Batan g\u00fcne\u015f, d\u00fcnyay\u0131 alevlendiren bir ate\u015ftir sanki. Andres onu sakinle\u015ftirir ama Wozzeck \u00f6l\u00fcmden s\u00f6z etmeye devam eder.<\/p>\n\n\n\n Wozzeck’in \u00e7ocu\u011funun annesi Marie ve Marie’nin arkada\u015f\u0131 Margret pencereden d\u0131\u015far\u0131y\u0131 seyretmektedir. Marie’nin bando \u015fefi ile fl\u00f6rtle\u015fti\u011fini anlar\u0131z. Margret ise Marie ile alay eder, Wozzeck ile evlenmemi\u015ftir ve ba\u015fkas\u0131 ile fl\u00f6rt emektedir. Marie o\u011fluna ninni s\u00f6yleyerek uyutur. Wozzeck gelir ve Marie’ye g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc korkun\u00e7 hayalleri anlat\u0131r. \u00c7ocu\u011funa bakmadan, Marie’yi dinlemeden \u00e7\u0131kar ve k\u0131\u015flaya gider. Marie, Wozzeck’in iyice delirmeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Wozzeck askeriyede bir doktorun odas\u0131ndad\u0131r. Doktor, Wozzeck’i t\u0131bbi denemelerde kullan\u0131r. Marie ve o\u011flu i\u00e7in ek gelire ihtiyac\u0131 olan Wozzeck bunun kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda doktordan para al\u0131r. Wozzeck g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc hayallerden bahsedince, doktor keyiflenir. Diyetine dikkat etmesini s\u00f6yleyerek, b\u00fcy\u00fck bir bilimsel ke\u015fif olaca\u011f\u0131n\u0131 anlat\u0131r. <\/p>\n\n\n\n Gece vakti, Marie bando \u015fefi ile bulu\u015fur, \u00f6nce kar\u015f\u0131 koysa da sonra birlikte eve girerler.<\/p>\n\n\n\n