{"id":4459,"date":"2019-09-16T07:50:22","date_gmt":"2019-09-16T04:50:22","guid":{"rendered":"http:\/\/www.3nokta.com\/?p=4459"},"modified":"2019-09-16T07:50:22","modified_gmt":"2019-09-16T04:50:22","slug":"doguda-yazilan-ilk-operada-erkek-leyla","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/doguda-yazilan-ilk-operada-erkek-leyla\/","title":{"rendered":"Do\u011fuda yaz\u0131lan ilk  operada &#8220;Leyla&#8221; bir erkek."},"content":{"rendered":"\n<p>Eyl\u00fcl ay\u0131nda Romanya&#8217;ya gidenler, Romenlerin en b\u00fcy\u00fck klasik m\u00fczik bestekar\u0131 <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"George Enescu (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"http:\/\/www.3nokta.com\/george-enescu-festivali\/\" target=\"_blank\">George Enescu<\/a> ad\u0131na yap\u0131lan festivale \u015fahit olur. Ayn\u0131 d\u00f6nemde, Azerbaycan&#8217;a Bak\u00fc&#8217;ye gidenler ise bu sefer <strong>\u00dczeyir Hac\u0131beyli festivali<\/strong> ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar. Festival bu y\u0131l 18-30 Eyl\u00fcl tarihleri aras\u0131nda ve  11. defa d\u00fczenleniyor. Azeriler, bu b\u00fcy\u00fck sanat\u00e7\u0131n\u0131n unutulmamas\u0131 ve gen\u00e7lere \u00f6rnek olmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u00dczeyir Hac\u0131beyli kimdir? <\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>\u00dczeyir Hac\u0131beyli (1885-1945) Azerbaycanl\u0131 bestecidir. Atat\u00fcrk ile ayn\u0131 d\u00f6nemde ya\u015far, hem sava\u015flar hem de istiklal m\u00fccadeleleri ile \u00f6mr\u00fcn\u00fc ge\u00e7irir. Yerel m\u00fczik ve danslar\u0131 eserlerinde kullan\u0131r ve Azerbaycan halk\u0131na klasik m\u00fczi\u011fi sevdirir. Operalar\u0131ndaki baz\u0131 b\u00f6l\u00fcmler, halk taraf\u0131ndan benimsenir ve s\u0131kl\u0131kla s\u00f6ylenir. Sadece m\u00fczik ile ilgilenmez edebiyat ve \u00f6zellikle gazetecilik faaliyetleri ile de ad\u0131 s\u0131kl\u0131kla an\u0131l\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p><strong><em>\u00dczeyir Hac\u0131beyli&#8217;nin en \u00f6nemli eserleri nedir?<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>22 ya\u015f\u0131ndad\u0131r. Fuzuli ismiyle birlikte an\u0131lan ama ger\u00e7ekte anonim bir masal olan &#8220;Leyla ve Mecnun&#8221; hikayesinin  operas\u0131n\u0131 yapar (1907).  Eseri sahnelemek yazmaktan daha zor olur. Sahne, orkestra aletleri ve tabi sanat\u00e7\u0131 kayna\u011f\u0131 k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r. ayr\u0131ca o g\u00fcnlerde, kad\u0131nlar\u0131n sahneye \u00e7\u0131kmas\u0131 da yasakt\u0131r. Erkekler kad\u0131n k\u0131l\u0131\u011f\u0131na sokulur, <strong>yani &#8220;Leyla&#8221; da erkek &#8220;Mecnun&#8221; da erkek<\/strong>tir. Nihayet, <strong>Azerbaycan tarihinin, m\u00fcsl\u00fcman bir \u00fclkenin ve Do\u011fu&#8217;nun ilk operas\u0131 &#8220;Leyla ve Mecnun&#8221; 12 Ocak 1908<\/strong> tarihinde sahnelenir.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>&#8220;Ar\u015f\u0131n Mal Alan&#8221; operas<\/strong>\u0131n\u0131 besteler. (1913) Hem m\u00fczikleri hem konusuyla \u00e7ok etkileyici bir operad\u0131r.  \u00d6rne\u011fin, &#8220;G\u00fcl\u00e7ehre&#8221; \u015fark\u0131s\u0131 t\u00fcm Azerbaycan&#8217;da me\u015fhur olur. T\u00fcrkiye&#8217;de Ezginin G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc&#8221;n\u00fcn de ayn\u0131 isimle seslendirdi\u011fi bu par\u00e7a, &#8220;Ar\u015f\u0131n Mal Alan&#8221; operas\u0131ndan al\u0131nt\u0131d\u0131r. Konusunda <strong>g\u00f6r\u00fcc\u00fc usulu ile evlenmeye kar\u015f\u0131<\/strong> oldu\u011funu anlat\u0131r ki bu o d\u00f6nemde ak\u0131ldan bile ge\u00e7meyecek bir durumdur, gen\u00e7leri k\u00f6t\u00fc yola s\u00fcr\u00fckledi\u011fi(!) iddia edilir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-4-3 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"Ezginin G\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc - G\u00fcl\u00e7ehre...\" width=\"1170\" height=\"878\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/Rxi9uV00lGk?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>&#8220;\u00c7\u0131rp\u0131n\u0131rd\u0131 Karadeniz, bak\u0131p T\u00fcrk&#8217;\u00fcn Bayra\u011f\u0131na&#8221;<\/strong> Azerbaycanl\u0131 \u015fair Ahmed Cevat taraf\u0131ndan yaz\u0131l\u0131r. Hac\u0131beyli bu \u015fiiri besteler ve unutulmaz bir eser haline getirir (1918). Bu \u015fiiri bestelemesinin sebebi Azerbaycan&#8217;a gelen Nuri Pa\u015fa komutas\u0131ndaki ordunun m\u00fccadelesidir. Nuri Pa\u015fa, Enver Pa\u015fa&#8217;n\u0131n karde\u015fidir ve 15 Eyl\u00fcl 1918&#8217;de Bak\u00fc&#8217;ye ordusuyla girer. Hac\u0131beyli, Azerbaycan halk\u0131n\u0131 zul\u00fcmden kurtarmak i\u00e7in sava\u015fan, \u015fehit olan bu askerlere bir te\u015fekk\u00fcr ifadesi olarak bu \u015fark\u0131y\u0131 besteler.  <\/p>\n\n\n\n<p>Hac\u0131beyli, <strong>Azerbaycan milli mar\u015f\u0131n\u0131 besteler<\/strong> (1919). \u015eair Ahmed Cevat taraf\u0131ndan yaz\u0131lan s\u00f6zlere, bug\u00fcn hala d\u00fcnyan\u0131n en be\u011fenilen ulusal mar\u015f m\u00fcziklerinden birini haz\u0131rlar. Hem &#8220;\u00c7\u0131rp\u0131n\u0131rd\u0131..&#8221; t\u00fcrk\u00fcs\u00fcn\u00fc hem de Azerbaycan Milli Mar\u015f\u0131&#8217;n\u0131n s\u00f6zlerini yazan \u015fair Ahmed Cevat, 1937 y\u0131l\u0131nda Stalin taraf\u0131ndan \u201cT\u00fcrk casuslu\u011fu ve T\u00fcrklere yard\u0131m etme\u201d su\u00e7lamas\u0131yla kur\u015funa dizilir.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"Azerbaycan Milli Mar\u015f\u0131 (\u0622\u0630\u0631\u0628\u0627\u06cc\u062c\u0627\u0646 \u0645\u0644\u06cc \u0645\u0639\u0631\u0634\u06cc)\" width=\"1170\" height=\"658\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/7VnLMjVPlSk?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><figcaption>Azerbaycan Milli Mar\u015f\u0131<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Belki de en \u00f6nemli operas\u0131 <strong>&#8220;K\u00f6ro\u011flu&#8221; yu<\/strong> besteler (1937).  T\u0131pk\u0131 &#8220;Ar\u015f\u0131n Mal Alan&#8221; operas\u0131 gibi bu operas\u0131 da b\u00fcy\u00fck ilgi g\u00f6r\u00fcr ve d\u00f6nemin Rus h\u00fck\u00fcmeti taraf\u0131ndan takdir edilir.  &#8220;K\u00f6ro\u011flu&#8221; ve &#8220;Ar\u015f\u0131n Mal Alan&#8221; operalar\u0131n\u0131n filmleri yap\u0131l\u0131r.  <\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed-youtube wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"\u00dczeyir Hac\u0131b\u0259yov - C\u0259ngi \/ &quot;Koro\u011flu&quot; opers\u0131 (3-c\u00fc p\u0259rd\u0259d\u0259n r\u0259qs) #uzeyir #\u00fczeyir #\u00fczeir #hacibeyov\" width=\"1170\" height=\"658\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/lCuqik1z85M?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><figcaption>&#8220;K\u00f6ro\u011flu&#8221; operas\u0131ndan bir sahne.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Eyl\u00fcl ay\u0131nda Romanya&#8217;ya gidenler, Romenlerin en b\u00fcy\u00fck klasik m\u00fczik bestekar\u0131 George Enescu ad\u0131na yap\u0131lan festivale \u015fahit olur. Ayn\u0131 d\u00f6nemde, Azerbaycan&#8217;a Bak\u00fc&#8217;ye gidenler ise bu sefer \u00dczeyir Hac\u0131beyli festivali ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131rlar.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4807,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[413],"tags":[634,31,635,596,32,497,636,637],"class_list":["post-4459","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-haberler","tag-dogunun-ilk-operasi","tag-kultur-sanat-yazilari-linkleri-sitesi-blogu","tag-musluman-ulkede-yazilan-ilk-opera","tag-muzikli-operali-resim-yarismasi","tag-opera-kitabi","tag-operayi-anlatan-en-basit-kitap","tag-uzeyir-hacibeyli-kimdir","tag-uzeyir-hacibeyov-kimdir"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4459","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4459"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4459\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4459"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4459"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4459"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}