{"id":10162,"date":"2020-05-18T08:36:00","date_gmt":"2020-05-18T05:36:00","guid":{"rendered":"http:\/\/www.3nokta.com\/?p=10162"},"modified":"2023-08-27T14:09:49","modified_gmt":"2023-08-27T14:09:49","slug":"opera-izleyen-ilk-osmanli","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/opera-izleyen-ilk-osmanli\/","title":{"rendered":"Opera \u0130zleyen \u0130lk Osmanl\u0131"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Opera izleyen ilk Osmanl\u0131 sorusunun cevab\u0131n\u0131 belki de hi\u00e7 bir zaman kesin olarak bilemeyece\u011fiz. Ancak elimizdeki kaynaklar bize bir ismi i\u015faret ediyor; Yirmisekiz \u00c7elebi Mehmet Efendi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Operan\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f hikayesini <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"bu yaz\u0131m\u0131zda (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"http:\/\/www.3nokta.com\/soru-nereden-cikti-buopera-cevap-futbolu-bulanlardan\/\" target=\"_blank\">bu yaz\u0131m\u0131zda<\/a> ve g\u00fcn\u00fcm\u00fczde sahnelenebilen en eski operan\u0131n hikayesini ise <a href=\"http:\/\/www.3nokta.com\/en-eski-opera-ve-iv-henry-marie-de-medici-dugunu\/\">burada<\/a> okuyabilirsiniz. \u0130lk operadan nerdeyse 120 y\u0131l sonra, 1719 y\u0131l\u0131nda, Osmanl\u0131 sultan\u0131 III. Ahmed, Yirmisekiz \u00c7elebi Mehmet Efendi&#8217;yi Paris el\u00e7isi olarak g\u00f6revlendirir. Fransa&#8217;ya giden ve hatta Paris&#8217;de opera da izleyen Mehmet Efendi, opera izlenimlerini kaleme al\u0131r. <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">28 \u00c7elebi Mehmet Efendi&#8217;nin operada g\u00f6rd\u00fcklerini <a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\"Hayal Melodileri-Operaya Yolculuk (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"http:\/\/www.3nokta.com\/kitap\/\" target=\"_blank\">Hayal Melodileri-Operaya Yolculuk<\/a> kitab\u0131m\u0131zda detayl\u0131 olarak bulabilirsiniz. Mehmet Efendi&#8217;nin s\u00f6zlerinden, opera izleyen ilk Osmanl\u0131n\u0131n \u015fa\u015f\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve sahnede ya\u015fananlar\u0131 hayranl\u0131kla takip etti\u011fini anlar\u0131z.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio\"><div class=\"wp-block-embed__wrapper\">\n<iframe title=\"Le Roi Danse J.B Lully Ballet de la Nuit 1653 (Ouverture) Le Roi repr\u00e9sentant le soleil levant\" width=\"1170\" height=\"658\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/PdeqbpfXaK8?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" allowfullscreen><\/iframe>\n<\/div><figcaption class=\"wp-element-caption\">Le Roi Danse, Kral Dans Ediyor, 2000<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">O gece Yirmisekiz \u00c7elebi Mehmet Efendi, b\u00fcy\u00fck bir ihtimalle, Frans\u0131zlar\u0131n \u00fcnl\u00fc bestecisi ve Frans\u0131z stili operan\u0131n hamisi Jean-Baptiste Lully\u2019nin &#8220;Thesee&#8221; isimli operas\u0131n\u0131 seyreder. 2000 y\u0131l\u0131 yap\u0131m\u0131 &#8220;Le Roi Danse&#8221; filmi,  sanat\u00e7\u0131 Lully ve kral 14. Louis&#8217;in m\u00fczik sevgisini ve o d\u00f6nemi anlatan g\u00fczel bir filmdir. \u00dcstte bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fc izledi\u011finiz bu filmdeki anl\u0131k bir tepki, Yirmisekiz Mehmet \u00c7elebi&#8217;nin operay\u0131 ilk defa seyretti\u011fi g\u00fcnk\u00fc duygular\u0131na benzetilebilir.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large is-resized\"><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/www.3nokta.com\/wp-content\/uploads\/xxx-yirmisekizmehmet\u00e7elebi-opera-izliyor_opera-kitab\u0131_opera-nedir-opera-izleyen-ilk-osmanl\u0131-ilk-t\u00fcrk-hayal-melodileri-resim-yar\u0131\u015fmas\u0131_j-b-luluy-operas\u0131_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-10168\" style=\"width:367px;height:276px\" width=\"367\" height=\"276\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Le Roi Danse, Kral Dans Ediyor,2000.\u00dcstteki videodan bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc (3.21) <\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong><em>Yirmisekiz Mehmet \u00c7elebi&#8217;nin opera notlar\u0131ndan bir b\u00f6l\u00fcm<\/em><\/strong>;<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">&#8220;Mesel\u00e2 padi\u015fah k\u0131z\u0131n bah\u00e7esine gidecek oldu, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki saray bir anda kayboldu, yerine limon ve turun\u00e7 a\u011fa\u00e7lar\u0131yla dolu bir bah\u00e7e \u00e7\u0131k\u0131verdi. Oyunun ba\u015fka bir yerinde padi\u015fah dua etmek i\u00e7in kiliseye gidecek oldu, bah\u00e7ede hemen b\u00fcy\u00fck bir kilise g\u00f6r\u00fcnd\u00fc. Padi\u015fahla k\u0131z\u0131n aras\u0131n\u0131 so\u011futup birbirlerinden ay\u0131rmak gerekti, sihirbaza ba\u015fvurdular, ortaya bir s\u00fcr\u00fc sihirbaz \u00e7\u0131k\u0131verdi. Atl\u0131 ve yaya askerlerle \u00e7e\u015fitli sava\u015flar g\u00f6sterdiler. G\u00f6kten bulutla yere insanlar indi, yerden g\u00f6\u011fe do\u011fru yine ba\u015fka insanlar \u00e7\u0131kt\u0131lar.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong>K\u0131saca, insan\u0131 hayrette b\u0131rakan o kadar \u00e7e\u015fitli \u015feyler g\u00f6sterdiler ki, bunlar\u0131n hepsini burada anlatabilmeme imk\u00e2n yok.<\/strong>&#8220;<\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"> <\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><strong><em>Yirmisekiz Mehmet \u00c7elebi kimdir?<\/em><\/strong><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yirmisekiz \u00c7elebi Mehmed Efendi askerdi. Yeni\u00e7eri olarak 28. ortada (tabur anlam\u0131na gelir) hizmet g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc i\u00e7in bu lakapla an\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Fransa\u2019dan d\u00f6nd\u00fckten sonra defter emini ve 1724\u2019te ba\u015f muhasebeci oldu. \u00c7erkez Mehmed\u2019in mal\u0131n\u0131 zapt i\u00e7in M\u0131s\u0131r\u2019a g\u00f6nderildi (1730). Patrona Ayaklanmas\u0131\u2019ndan sonra III. Ahmed\u2019e ve Damad \u0130br\u00e2him Pa\u015fa\u2019ya yak\u0131nl\u0131\u011f\u0131 gerek\u00e7esiyle Lefko\u015fe\u2019ye s\u00fcr\u00fcld\u00fc ve 1731 y\u0131l\u0131nda orada vefat etti. Lefko\u015fe\u2019de Sinan Pa\u015fa Camii\u2019nin haz\u00eeresinde bulunan mezar ta\u015f\u0131 kit\u00e2besinde \u015f\u00f6yle yazmaktad\u0131r: \u201cBin y\u00fcz k\u0131rk d\u00f6rt muharreminin on d\u00f6rd\u00fcnc\u00fc g\u00fcn\u00fc vefat eden, Yirmisekiz \u00c7elebi demekle m\u00e2ruf, s\u00e2b\u0131kan r\u00fbzn\u00e2m\u00e7e-i evvel Mehmed Efendi merhumun kabridir el-F\u00e2tiha (19 Temmuz 1731).\u201d&nbsp; <\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mehmed Efendi&#8217;nin, Fransa seyahatini ve el\u00e7ili\u011fini anlatt\u0131\u011f\u0131 Sefaretname&#8217;si tarih\u00ee ve edeb\u00ee a\u00e7\u0131dan bu alanda yaz\u0131lm\u0131\u015f en \u00f6nemli eserlerden biridir. \u015eevket Rado&#8217;nun d\u00fczenlemesini yapt\u0131\u011f\u0131 kitap<a rel=\"noreferrer noopener\" aria-label=\" (yeni sekmede a\u00e7\u0131l\u0131r)\" href=\"https:\/\/www.iskultur.com.tr\/pariste-bir-osmanli-sefiri.aspx\" target=\"_blank\"> \u0130\u015f Bankas\u0131 yay\u0131nlar\u0131ndan<\/a> kolayl\u0131kla sat\u0131n al\u0131nabilir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Opera izleyen ilk Osmanl\u0131 sorusunun cevab\u0131n\u0131 belki de hi\u00e7 bir zaman kesin olarak bilemeyece\u011fiz. Ancak elimizdeki kaynaklar bize bir ismi i\u015faret ediyor; Yirmisekiz \u00c7elebi Mehmet Efendi. Operan\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f hikayesini&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13691,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"content-type":"","footnotes":""},"categories":[24],"tags":[1054,1055,1056,1057],"class_list":["post-10162","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-denemek","tag-ilk-opera-izleyen-turk-osmanli","tag-opera-izleyen-ilk-osmanli","tag-yirmisekiz-celebi-mehmet-efendi","tag-yirmisekiz-mehmet-celebi"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10162","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10162"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10162\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13696,"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10162\/revisions\/13696"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13691"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10162"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10162"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.3nokta.com\/yeni3Nokta\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10162"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}