Rusalka ve “Ay’a Yakarış”

Su perisi Rusalka, “bir genci sevdiğini, insana dönüşüp, buralardan gitmek istediğini” babasına söylemiştir. Baba bu durumdan hiç hoşlanmaz ve üzgün bir şekilde sahneden çıkar. Yalnız kalan Rusalka, dolunaya döner ve aya yakarış başlar;

Eva Urbanova (1961-) Çek opera sanatçısı, kendi dilindeki bu eseri fevkalade yorumluyor.

Rusalka’dan esinlenerek yapılan eserler;


Johny Deluna (www.johnydeluna.com )
Charlene Aleman
Ivan Bilibin, 1934
Iwan Kramskoi, 1871

Rusalka ve Operası

Rusalka, Slav mitolojisinde ve folklorunda kadın ruhu, su perisi anlamına gelir. Rusalka, Bulgarca, Beyaz Rusça, Rusça ve Ukraynaca’da “deniz kızı” olarak da kullanılır. Dilden dile anlatılan masalda, bir ırmak ya da gölün yakınında ölen genç kadın ruhunun, aynı yere sık sık geri geleceği anlatılır.  Amacı genç erkekleri, görünüşü veya sesiyle baştan çıkarıp, uzun kızıl saçlarını kullanarak suların derinliklerine çekmektir. 2007 yılında aynı isimli Rus yapımı (İngilizcesi, Mermaid) filmi yapılır.

Rusalka operası ise Çek besteci Antonin Dvorak tarafından besteklenmiş, librettosu çek şair Jaroslav Kvapil ve çek yazarlar Karel Jaromir Erben ve Bozena Nemcova tarafından yazılmış üç perdelik bir operadır. Dvorak bu eseri, 1900 yılının Nisan-Kasım arasında yedi aylık süreçte besteler. Operanın ilk temsili 31 mart 1901’de Prag’da yapılır. Konusu;

Su perisi Rusalka, göle sıklıkla gelen bir prense aşık olmuştur. Babasına durumu açıklar ve insana dönüşüp sevdiğine kavuşmak istediğini anlatır. Babası bu duruma üzülüp, sinirlense de, kızının bu isteğini sadece büyücü Jezibaba’nın gerçekleştirebileceğini söyler. Rusalka büyücüye gider ve isteğini anlatır. Büyücü kabul eder ama bir şartı vardır. ‘Rusalka, dilsiz-ahraz bir kız olacaktır. Rusalka şartı kabul eder ve çok güzel bir kız olur. Avdan sarayına dönmekte olan prens, Rusalka’yı ormanda görür. Rusalka konuşamasa da, prens kızdan çok hoşlanır ve birlikte saraya doğru giderler.

II. perde sarayda açılır. Bir hafta geçmiştir ama konuşamayan ve ormandan gelmiş isimsiz güzel kadın, saraydakiler tarafından pek sevilmez. Ayrıca prens, uzak diyarlardan gelen bir prenses ile yakınlaşır. Rusalka yıkılır. Babasından kendisini kurtarmasını ister, babasının sözlerini dinlememiş insanlara güvenerek hata yapmıştır. Prens prensesi tercih eder ve Rusalka babasıyla uzaklaşır.

III.perdede Rusalka gölüne dönmüştür. Mutsuzdur ve yaşamak istememektedir. Büyücü Jezibaba’dan tekrar yardım ister. Eski hayatına, mutlu günlere dönmek ister. Büyücü tek bir şartla bunu yapabileceğini söyler; “insan kanı üstündeki laneti kaldırır, seni aldatan prensi kendi ellerinle öldür”. Rusalka bunu kabul etmez. Bu arada ayrılık sonrası prensin sağlığı bozulmuştur ve saraylılar prensin iyileşmesi için büyücü Jezibaba’dan yardım isterler. Prens yaptıklarından pişman olup Rusalka’ya gelir ama artık çok geçtir.

Antonin Dvorak Kimdir?

Antonin Dvorak (1841-1904) Çek bestekar, keman ve org virtüözüdür. Amerika’da yazdığı “Yeni Dünyadan” (9.senfonisi) ve “Slav Dansları” en çok bilinen eserleridir.

Vinkmag ad

admin

Read Previous

Mutluluk Resimleri

Read Next

Modern İngiliz Operası ‘Krişna’

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir