La Donna e Mobile

Herkes tarafından bilinen melodisi ile Verdi’nin Rigoletto operasının, hatta opera tarihinin en sevilen bölümüdür.
Aslında Türkçe anlamı özellikle kadınlarda hayal kırıklığı yaratsada, her açıdan etkileyici bir aryadır.
Verdi bu aryadan büyük etki bekliyordu ve melodinin ilk temsilden evvel dışarıya çıkmaması için büyük özen göstermişti. Aryayı ilk defa söyleyecek olan tenora notaları vermeden evvel, hiç bir yerde söylemiyeceğine hatta mırıldanmayacağına dair söz almıştı.Temsilin ardından herşey düşündüğü gibi oldu ve tüm Venedik sokaklarında bu melodi kulaktan kulağa yayıldı. Rigoletto operasnda lanet teması işlenmektedir. Bir ihtiyarın, dükün soytarısına (Rigoletto) söylediği “seni lanetliyorum” sözleri tüm operayı etkisine alır.

I.Perde kadınlara düşkünlüğü bilinen Dük’ ün sarayında başlar.Dük’ün iğfal ettiği kızlardan birinin
yaşlı babası Monterone ile alay eden Dük’ün soytarısı Rigoletto, yaşlı Monterone tarafından lanetlenir.
İkinci bölümde, herkeslerden gizlediği kızının evine giden Rigoletto, burada kızı Gilda ile saraydaki
hayatından farklı olarak çok mutludur. Ama sürekli Rigoletto’nun şakalarından bıkmış olan saraylılar
onu takip ederler ve intikam için soytarının sevgilisi zannettikleri, kızı “Gilda”yı kaçırırlar.

II.Perdede saraylılar tarafından kaçırılarak, Dük’e sunulan kızını, aramaya gelen Rigoletto, kızına kavuşur.
Kız, yaşadıklarını babasına anlatır, Rigoletto, Dük’den intikamını alacağına yeminler ederken perde kapanır.

III.Perde… olaylardan uzun zaman geçmiştir ve Rigoletto intikam planını hayata geçirir.
Bu arada kızı Gilda, hala Dük’ü sevmektedir. Kızını yanına alarak kiralık katil Sparafucile’nin evine gelen Rigoletto,
kızına içeri bakmasını ve sevdiği adamın gerçek yüzünü görmesini ister;

Duca:
Due cose, e tosto İki isteğim var, ve çabuk …
Sparafucile:
Quali? Neymiş?.
Duca :
Una stanza e del vino… Bir oda ve biraz şarap…
La donna e mobile
Qual piuma al vento
Muta d’accento
E di pensiero. Kadın değişkendir
Rüzgara kapılmış bir tüy gibi,
Değiştirir söylediklerini
Ve düşüncelerini.
Sempre un amabile
Leggiadro il viso,
In pianto o in riso,
E menzognero. Daima sevecen
sevimli yüzü,
gülsede ağlasa da
aldatıcıdır.
E sempe misero
chi a lei s’affida
chi le confida
mal cauto il core!
Pur mai non sentesi
Felice appieno
Chi su quel seno
Non liba amore! Yazıklar (Eyvahlar) olsun
ona güvenen,
kalbinin sırlarını
ona açan kimseye!
Yine de, onun kolları
arasında aşkı tatmamış
erkek mutluluğu
hissetmemiştir asla.

La donna e mobile Qual piuma al vento Muta d’accento E di pensier, E di pensier E e di pensier… Aryada kadınların değişkenliği vurgulansada asıl değişken ve dönek aryayı
söyleyen Dük’tür. Gilda ise sevgilisi için canını verecek ve sevdiği yüz çevirsede
değişmeyecektir…

MAYIS 2001

22-09-2004 16:16:53


Ekleyen: Copyright © Serkan Şahin
Tarih: 20.12.2006 22:14:51

Yazıcı Dostu Yazıcı Dostu

“La Donna e Mobile” yazısını yorumla;