Falstaff, Istanbul

7 Kasım 2018 akşamı,  Verdi’nin 3 perdelik operası Falstaff,  Süreyya operasında sahnelendi.

Verdi, son operası Falstaff i bestelediğinde 80 yaşındadır. O yaşında, bu kadar başarılı bir opera yapabilecek kadar enerji dolu,  yıllarca dram türü eserler vermiş iken, kapanışı komedi türü bir operayla yapacak kadar da cesaretli bir sanatçıdır. Sahnelemesi çok zor bu komedinin finalini ise meşhur bir füg ile yapar.

Falstaff librettosu,  italyan metin yazarı Arrigo Boito (1842-1918) tarafından hazırlanır. Boito, William Sheakespeare’i (1564-1616) hayranıdır ve eserlerini ingilizce’den italyanca’ya çevirirken başarılı işler çıkartır. Libretto hazırlanırken, Shakespeare’in “IV.Henry” tiyatro eserinde de yer alan Falstaff karakterini yeniden yorumlar ve “Windsor’un Şen Kadınları”  oyunu teması üzerine oturtur. Falstaff eserde ön plandadır. Son perdede ise Shakespeare’in  “Bir Yaz Gecesi Rüyası” oyunundaki büyülü atmosfer yaratılmaya çalışılır, bu şekilde esere masal ve eğlence katılır.

falstaff verdi opera süreyya

Orkestra şefi Can Okan yönetiminde, Falstaff (Işık Belen) ve Quickly (Deniz Likos) gecenin yıldızları idi. Ford (Caner Akgün) II. perde başındaki kıskançlık ve sinir dolu aryasını  “E sogno? O realta?” söylerken başarılıydı. Fenton (Caner Akın), Rake’s Progress deki Tom performasına kıyasla çok daha iyiydi ve meşhur III. perde aryasını  “Dal labbro il canto…”  gayet güzel söyledi. Nanetta (Özgecan Gençer) III. perde aryası “Sul fil d’un soffio…” sırasında az kalsın ayağı takılıp düşüyordu, neyseki Allah korudu. Süreyya operasının sınırlı imkanlarında, Renato Bonajuto  ve ekibini tebrik etmek gerekir. Meşhur final fügü ve genel sahnelemesi çok başarılıydı. Rahatlıkla söylenebilir ki, imkanı olanların muhakkak izlemesi tavsiye edilebilecek bir Falstaff  olmuş, herkesin eline sağlık.

I.Perde

Falstaff şarabını içerken, yardımcıları Bardolfo ve Pistolo yanındadır. Aniden içeri giren Doktor Cajus, Falstaff’a ve adamlarına kızgındır, onu sarhoş edip soymuşlardır. Falstaff yardımcılarına kızar ve parasızlıktan yakınır. Çözüm olarak aklına evli ve zengin hanımlar, Bayan Meg Page ve Bayan Alice Ford gelir. Her ikisine de aynı içerikte aşk mektup yazar, kadınları tuzağa düşürüp, tehdit ederek para isteyecektir. Yardımcıları mektubu hanımlara iletmek istemeyince sinirlenir ve onları kovar.

Falstaff’dan gelen mektupları okuyan Alice ve Meg kendilerine gelen mektupların kelimesi kelimesine aynı olduğunu anlarlar , Falstaff’ın numarası ortaya çıkar. Yanlarına arkadaşları Quickly ve Alice’in kızı Nanetta ‘da gelir. Dört kadın, Falstaff a oyun oynayıp onu rezil etmeye ant içerler. Falstaff’ın kovduğu yardımcıları, mektup olayını Bay Ford’a  (Alice’in kocası) anlatır. Dr. Cajus, Ford, Falstaff’ın iki yardımcısının yanına, Fenton isimli genç de katılır. Beş adam Falstaff a oyun oynayıp onu rezil etmeye ant içerler. Sahnede kalan Nanetta ve Fenton’un birbirine aşık olduğunu anlarız. Kadınlar tekrar biraraya gelip, planlarını konuşurlar.

II.Perde

Yardımcıları af diler ve Falstaff’ın yanına döner. Quickly “ Falstaff’a gelir ve “saat iki ile üç arasında Alice sizi bekliyor” bilgisini verir. Bu arada Ford kılık değiştirip gelir, Falstaff’tan eşi Alice’i elde etmesini ister. Falstaff “o iş neredeyse tamam” deyince, Mr. Ford kıskançlık ve sinir dolu aryasını okur “E sogno? O realta?”.

Falstaff belirtilen gün ve saatte Alice’in evine gider. Kadına yaptığı serenadını bitirdiği anda Quickly gelir,  erkeklerin durumu haber aldıklarını, baskına hazırlandıklarını söyler. Kadınlar Falstaff’ı bir çamaşır sepetine koyup üstünü örterler. Erkekler evi aramaya koyulurlar, bir köşede Nanetta ile öpüşmekte olan Fenton’u yakalayıp götürürler, uşaklar çamaşır sepetini içinde Falstaff’la dereye boşaltırlar.

falstaff verdi opera süreyya_

III. Perde

Dereden çıkan Falstaff moralsiz derin düşünceler içindedir. Başına geleni şarapla unutmaya çalışırken Quickly gelir, Alice’in olan bitene çok üzüldüğünü, gece kendisini Windsor Parkı’nda beklediğini söyler. Falstaff tuzağa düşmüştür. Alice kadınlara görevini verir; Nanetta peri kraliçesi, Meg orman perisi, Quickly büyücü kadın olacaktır. Etraftan toplanan çocuklar ise cin ve şeytan kılığına girecektir. Falstaff’ın hayaletler karşısında düşeceği durumu hayal edip, intikamlarını düşünürler. Erkeklerin planı ise farklıdır. Ford kızı Nanetta’nın Doktor Caius ile evlenmesini planlar. Caius başı örtülü rahip kılığında olacak ve Nanetta onu tanımayacak, o arada kızını Caius ile evlendirecektir. (Bu esnada Quickly, erkeklerin planını duyar) falstaff verdi opera süreyya

Falstaff a kurulan tuzağın adresi Windsor parkında gece olmuştur. Önce Fenton u görürüz. Fenton, Nanetta’ya olan aşkını fevkalede duygulu bir arya  “Dal labbro il canto…” ile anlatır. Bu güzel sahne Alice’in gelmesiyle aniden kesilir. Alice erkeklerin Nanetta’yı Caius’e vermek için oynadıkları oyunu ve buna cevap vereceklerini anlatır. Falstaff gelmek üzeredir ve herkes yerini alır.Ortam ürkütücüdür, arkadan peri kraliçesi ve perilerin de sesleri gelir, kendisine oynanacak oyun başlamak üzeredir. İyice korkar ve yüzükoyun yere uzanır. Perilerle birlikte gelen peri kraliçesi kılığındaki Nanetta, belki de operanın görsel olarak en güzel sahnesinde, şarkısını  “Sul fil d’un soffio…”söylemeye başlar.Herkes değişik kılıklarda Falstaff’ı korkutmaya çalışırlar Çok korkan Falstaff, bir ara yardımcısı Bordolfo ‘yu tanır ve kendisine oynanan oyunu farkeder. Sıra Nanetta’nın nişanına gelmiştir. Ford kızını rahip kılığından ötürü Dr. Caius sandığı Fenton’la nişanlar. (Durumu bilen Alice Ford kızını sevdiğiyle nişanlamak için Fenton’u rahip kılığına sokmuştur). Opera mutlu bir sonla ve meşhur final fügü  (Tutto nel mondo è burla…) ile sona erer.

 

 

Yazıcı Dostu Yazıcı Dostu

“Falstaff, Istanbul” yazısını yorumla;